Disavow: wanneer je schadelijke backlinks afwijst (en wanneer niet)

De disavow tool is een scherp instrument. Gebruik je hem op het juiste moment, dan helpt hij je uit de problemen. Gebruik je hem uit voorzorg op links die eigenlijk prima zijn, dan gooi je linkwaarde weg die je met moeite hebt opgebouwd. Hieronder lees je wanneer disavowen zin heeft, hoe je toxic backlinks herkent, hoe je een disavow-bestand correct opbouwt en wat je beter niet kunt doen.

Wat doet de disavow tool precies?

Met de disavow tool geef je Google een lijst met links of hele domeinen die het niet moet meewegen bij de beoordeling van je website. Google behandelt die lijst als een verzoek, niet als een harde schakelaar. De links zelf blijven gewoon bestaan: ze staan nog op de website van de ander en ze blijven zichtbaar in SEO-tools en in het linkrapport van Search Console.

Het effect komt ook niet direct. Google verwerkt de lijst pas als het de pagina's met die links opnieuw bezoekt. Dat kan weken tot maanden duren, afhankelijk van hoe vaak Google die websites crawlt.

Belangrijk om te weten: een disavow werkt alleen voor Google. Je haalt er geen enkele link mee weg en het bestand heeft geen invloed op hoe andere zoekmachines of SEO-tools je linkprofiel zien.

Heb je disavow eigenlijk nodig?

In de meeste gevallen niet. Google is goed in het herkennen en negeren van spamlinks. Sinds 2016 werkt het onderdeel van het algoritme dat onnatuurlijke links beoordeelt in realtime en vooral devaluerend: verdachte links tellen simpelweg niet mee, in plaats van dat je hele website wordt afgestraft. Google zegt in zijn eigen documentatie dan ook dat de meeste websites de disavow tool niet hoeven te gebruiken.

Er zijn twee situaties waarin het wel zinvol kan zijn:

1. Je hebt een handmatige maatregel. In Search Console staat onder Beveiliging en handmatige acties een melding over onnatuurlijke links naar je site. Een medewerker van Google heeft je linkprofiel beoordeeld en vond een patroon van manipulatie. Dan moet je actie ondernemen.
2. Je weet dat er veel kunstmatige links zijn gebouwd. Bijvoorbeeld door een vorig SEO-bureau dat honderden links uit een linknetwerk of van ingekochte blogs met exact dezelfde ankertekst heeft geplaatst. Dan kun je overwegen die domeinen af te wijzen voordat er een maatregel volgt.

Niet nodig is disavowen voor de willekeurige rommel die elke website verzamelt: scrapersites die je content kopiëren, buitenlandse linkpagina's waar je nooit om hebt gevraagd, of statistieksites die automatisch elke domeinnaam opnemen. Die links negeert Google al.

Wat zijn toxic backlinks eigenlijk?

"Toxic backlinks" is geen term van Google. Het is een label dat SEO-tools plakken op links die volgens hun eigen model verdacht zijn. Zo'n toxiciteitsscore is een inschatting, geen oordeel van Google. Veel links die een tool rood kleurt, zijn onschuldig. Een melding als "je hebt 340 toxic backlinks" is dus geen reden om meteen een disavow-bestand te uploaden.

Het verschil zit tussen links die lelijk zijn en links die echt een risico vormen:

Hoe je zo'n profiel stap voor stap doorloopt, staat in het artikel over backlinks controleren.

Wat kan er misgaan bij verkeerd gebruik?

Google waarschuwt expliciet dat verkeerd gebruik van de disavow tool je posities kan schaden. Dat gebeurt vooral op deze manieren:

• Goede links afwijzen. Een link van een vakblad of een regionale nieuwssite die een tool als verdacht markeert, wijs je af. Daarmee gooi je echte linkwaarde weg.
• Hele domeinen afwijzen om één verkeerde link. Wie een groot domein met domain: afwijst, verliest alle links van dat domein, ook de waardevolle.
• Het hele profiel afwijzen. Sommigen uploaden in paniek een lijst van alles wat ze niet herkennen. Na een paar weken zakken de posities, omdat de website ineens bijna geen meetellende links meer heeft.

Een praktijkvoorbeeld. Stel: een B2B-softwarebedrijf in Eindhoven ziet in een SEO-tool 1.200 toxic backlinks en een dalende grafiek. Na controle blijken het vooral scraperpagina's die automatisch een kopie van de blog publiceren. Er is geen handmatige maatregel en de daling valt samen met een nieuwe concurrent die sterke content heeft. Disavowen lost hier niets op. Betere content en een paar relevante nieuwe links wel. Had het bedrijf vroeger zelf 400 links uit een linknetwerk ingekocht en stond er een handmatige maatregel in Search Console, dan was het een ander verhaal.

Hoe maak je een disavow-bestand?

Het disavow-bestand is een eenvoudig tekstbestand. Google is wel streng op het formaat:

• Het is een plat tekstbestand met de extensie .txt, opgeslagen in UTF-8 (of gewone 7-bit ASCII). Maak het in Kladblok of een andere teksteditor, niet in Word.
• Op elke regel staat precies één item.
• Wil je een heel domein afwijzen, dan schrijf je domain: gevolgd door de domeinnaam, zonder http:// ervoor, bijvoorbeeld domain:spamvoorbeeld.nl.
• Wil je één specifieke pagina afwijzen, dan zet je de volledige URL op de regel, bijvoorbeeld https://www.voorbeeldblog.nl/artikel-met-link/.
• Regels die beginnen met # zijn commentaar en worden genegeerd. Handig om voor jezelf te noteren waarom en wanneer je iets hebt toegevoegd.
• Het bestand mag maximaal 2 MB groot zijn en maximaal 100.000 regels bevatten, lege regels en commentaar meegerekend.

Een voorbeeld van de inhoud, regel voor regel:

• # Linknetwerk, gebouwd door vorig bureau, toegevoegd oktober 2026
• domain:linknetwerk-voorbeeld.nl
• domain:artikelbank-voorbeeld.com
• # Losse betaalde pagina, verwijderverzoek onbeantwoord
• https://www.voorbeeldsite.nl/sponsored-pagina/

Let op: een nieuwe upload vervangt de vorige lijst volledig. Houd daarom één masterbestand bij en vul dat aan, in plaats van steeds alleen de nieuwe domeinen te uploaden.

Hoe dien je een disavow in?

1. Verzamel je links. Exporteer in Search Console onder Links de externe links en de meest linkende sites. Vul dat aan met een tweede bron, zoals de gratis backlinks checker, zodat je ook spamscore en ankerteksten ziet.
2. Beoordeel per domein. Kijk naar herkomst, ankertekst en of de link door jou of namens jou is gebouwd. Twijfel je, dan laat je hem staan.
3. Probeer eerst te verwijderen. Zeker bij een handmatige maatregel verwacht Google dat je eerst probeert de links bij de bron verwijderd te krijgen. Mail de eigenaars en houd bij wie je hebt benaderd.
4. Maak het bestand volgens de regels hierboven.
5. Upload het bestand. De tool staat niet in het menu van Search Console. Je vindt hem via de helppagina van Google over het afwijzen van links. Kies de juiste property van je website en upload het .txt-bestand.
6. Dien bij een handmatige maatregel een verzoek om heroverweging in. Beschrijf eerlijk wat er is gebeurd, welke links je hebt laten verwijderen en welke je hebt afgewezen.

Hoe voorkom je dat je ooit moet disavowen?

Een disavow is opruimwerk. Beter is het als er niets op te ruimen valt. Google's spambeleid noemt het kopen of verkopen van links om rankings te beïnvloeden een overtreding en vraagt betaalde links te markeren met rel="sponsored" of nofollow (meer daarover bij dofollow en nofollow). Wie toch links inkoopt of ruilt, loopt risico, en dat risico wordt groter bij grote aantallen, slechte websites en eentonige ankerteksten.

Houd het daarom klein en natuurlijk: links van websites die over jouw onderwerp gaan en echte lezers hebben, een gevarieerde ankertekstmix met vooral merknaam en beschrijvende teksten, en een rustig tempo. Op linkbouwen bieden we om die reden geen linkdirectories, startpagina's of websites met een hoge spamscore aan. Hoe je een gezond profiel opbouwt, lees je in de uitleg over een linkbuilding-strategie, en met het gratis linkbuilding-plan krijg je een ankertekstmix die bij je huidige profiel past.

Checklist voordat je iets afwijst

• Staat er een handmatige maatregel voor onnatuurlijke links in Search Console? Zo niet, is er dan een concreet, groot patroon van links dat jij of iemand namens jou heeft gebouwd?
• Heb je de verdachte links zelf bekeken, in plaats van blind te vertrouwen op een toxiciteitsscore?
• Heb je gecontroleerd of er geen waardevolle links in je lijst staan, zoals vakmedia, nieuwssites of partners?
• Heb je bij een handmatige maatregel eerst geprobeerd links te laten verwijderen?
• Is het bestand een .txt in UTF-8, met één item per regel, domain: voor domeinen en # voor commentaar?
• Bevat je upload ook alle eerder afgewezen domeinen, zodat je niets per ongeluk terugdraait?
• Heb je een kopie van het bestand bewaard, met datum?

Veelgestelde vragen

Kan een concurrent mijn website schaden met spamlinks?

Dit heet negatieve SEO. Google geeft aan dat het zulke aanvallen meestal herkent en de links negeert. Houd je linkprofiel wel in de gaten. Zie je plotseling duizenden links met dezelfde commerciële ankertekst en dalen je posities, dan kan een disavow van die domeinen verstandig zijn.

Hoe lang duurt het voordat een disavow effect heeft?

Meestal weken tot enkele maanden. Google verwerkt een afgewezen link pas als het de pagina met die link opnieuw crawlt. Bij een handmatige maatregel krijg je na een verzoek om heroverweging wel een bericht in Search Console over de uitkomst.

Kan ik een disavow ongedaan maken?

Ja. Upload een nieuw bestand zonder de regels die je wilt terugdraaien, of verwijder het bestand helemaal. Reken er wel op dat het weer even duurt voordat Google de links opnieuw meeweegt, omdat de pagina's eerst opnieuw gecrawld moeten worden.

Moet ik nofollow-links ook in mijn disavow-bestand zetten?

Nee, dat is zelden nodig. Een link met nofollow, sponsored of ugc geeft de linkende website al aan dat Google de link niet als aanbeveling hoeft te tellen. Richt je disavow op followed links die onderdeel zijn van een duidelijk manipulatief patroon.