PageRank: zo verdeelt Google linkwaarde, eenvoudig uitgelegd

Wie begrijpt hoe PageRank werkt, begrijpt waarom de ene backlink zoveel meer oplevert dan de andere. Ook snap je dan waarom een link van een pagina met honderd uitgaande links weinig doet, en waarom je interne linkstructuur bepaalt welke pagina's van je website profiteren van de links die je binnenhaalt. Hieronder leggen we het idee uit zonder wiskunde, met één eenvoudig rekenvoorbeeld.

Wat is PageRank?

Het idee achter PageRank is eenvoudig: een link is een soort stem. Linkt website A naar website B, dan zegt A in feite dat B de moeite waard is. Maar niet elke stem telt even zwaar. Een stem van een pagina die zelf veel stemmen krijgt, weegt zwaarder dan een stem van een pagina waar niemand naar verwijst.

De naam is een woordgrap: het algoritme is vernoemd naar medebedenker Larry Page en gaat tegelijk over het rangschikken van webpagina's. Het was eind jaren negentig de basis waarop Google zich onderscheidde van andere zoekmachines, die vooral keken hoe vaak een zoekwoord op een pagina stond. Door links mee te wegen, werd het veel moeilijker om bovenaan te komen met alleen een tekst vol zoekwoorden.

PageRank wordt per pagina berekend, niet per website. Dat onderscheid is belangrijk. Een sterke website kan pagina's hebben die nauwelijks waarde hebben, en een link van zo'n pagina is weinig waard.

Hoe werkt PageRank? De willekeurige surfer

Het oorspronkelijke model gaat uit van een denkbeeldige surfer die willekeurig over het web klikt. Hij begint op een pagina, klikt op een van de links, en zo verder. Af en toe heeft hij er genoeg van en springt hij naar een willekeurige andere pagina. De PageRank van een pagina is in dat model de kans dat de surfer op een bepaald moment juist daar is.

Pagina's waar veel links naartoe gaan, en dan vooral links van pagina's die zelf vaak bezocht worden, worden in dit model vaker bezocht. Ze krijgen dus een hogere PageRank.

De kans dat de surfer doorklikt in plaats van ergens anders opnieuw te beginnen, heet de dempingsfactor. In het oorspronkelijke onderzoek was die 0,85. Praktisch betekent dat: een pagina geeft niet al haar waarde door via haar links, maar ongeveer 85 procent, verdeeld over alle uitgaande links. De rest lekt als het ware weg.

Rekenvoorbeeld: hoe linkwaarde zich verdeelt

Stel dat een pagina een PageRank-waarde van 10 heeft en vijf uitgaande links bevat. Volgens het eenvoudige model werkt het zo:

1. De pagina geeft 85 procent door: 10 x 0,85 = 8,5.
2. Die 8,5 wordt verdeeld over vijf links: 8,5 / 5 = 1,7 per link.
3. Bevat dezelfde pagina twintig uitgaande links, dan krijgt elke link 8,5 / 20 = 0,425. Een kwart van wat het bij vijf links was.

Nu een praktijkvoorbeeld. Een fietsenwebshop in Utrecht krijgt drie aanbiedingen voor een backlink. De waarden zijn verzonnen, maar de verhoudingen laten zien waar het om draait:

De linkpagina heeft de hoogste waarde van de drie, maar levert per link het minst op. Het blogartikel met maar drie links geeft het meeste door, en is ook nog eens relevant voor een fietsenwinkel.

Een kanttekening: dit is een sterke vereenvoudiging. Het echte PageRank wordt herhaaldelijk berekend over miljarden pagina's, tot de waarden stabiel zijn. Google weegt links bovendien niet allemaal gelijk: een link midden in de tekst wordt waarschijnlijk zwaarder gewogen dan een link in de footer. Ook spelen relevantie, nofollow-attributen en het herkennen van spam mee. De echte waarden zijn niet openbaar. Het rekenvoorbeeld helpt je de logica te snappen, niet om backlinks tot op de komma te berekenen.

Kun je PageRank nog ergens zien?

Vroeger wel. Google toonde jarenlang een openbare PageRank-score van 0 tot 10 in zijn browserwerkbalk, de zogenoemde Toolbar PageRank. Die score werd steeds minder vaak bijgewerkt en is in 2016 definitief verdwenen. Een van de redenen: de score werd vooral gebruikt om links te verhandelen.

Intern bestaat PageRank nog steeds, maar de waarden zijn niet meer openbaar. Wie nu een indruk wil krijgen van de linkkracht van een website, gebruikt scores van SEO-tools, zoals domain authority en domain rating. Dat zijn schattingen die op hetzelfde principe leunen, maar het zijn geen Google-cijfers. Hoe die scores werken, lees je in het artikel over domain authority. Met de gratis backlinks checker zie je zo'n autoriteitsscore voor elke website, plus de sterkste links die ernaar verwijzen.

Wat bepaalt hoeveel link juice een backlink doorgeeft?

Link juice is de informele term voor de waarde die via een link wordt doorgegeven. Hoeveel dat is, hangt af van een aantal factoren:

• De sterkte van de linkende pagina. Niet alleen het domein telt, maar vooral de pagina waar je link op staat. Een artikel waar zelf links naartoe gaan, geeft meer door dan een diep weggestopte pagina.
• Het aantal uitgaande links op die pagina. Hoe meer links, hoe kleiner ieders deel, zoals het rekenvoorbeeld liet zien.
• De plek van de link. Een link in de lopende tekst, omringd door relevante zinnen, weegt waarschijnlijk zwaarder dan een link in een zijbalk of footer.
• Het link-attribuut. Een link met rel="nofollow", rel="sponsored" of rel="ugc" geeft aan dat de linkende website de link niet als aanbeveling bedoelt. Sinds 1 maart 2020 behandelt Google deze attributen als hint: Google beslist zelf of het de link meetelt. Meer daarover lees je bij dofollow en nofollow.
• Relevantie en context. Strikt genomen geen onderdeel van het oorspronkelijke PageRank, maar Google kijkt wel naar het onderwerp van de linkende pagina en naar de ankertekst. Een relevante link helpt meer bij het begrijpen waar jouw pagina over gaat.

Hoe stroomt PageRank door je eigen website?

PageRank stopt niet bij je homepage. Elke link binnen je website geeft op dezelfde manier waarde door. De meeste backlinks komen meestal binnen op je homepage of op een paar populaire blogartikelen. Via je interne links stroomt die waarde door naar de rest van de website.

Dat heeft praktische gevolgen. Een productcategorie die je alleen vanuit een submenu op de vijfde laag bereikt, krijgt weinig van die waarde mee. Een categorie die vanaf de homepage en vanuit relevante blogartikelen wordt gelinkt, krijgt veel meer. Hoe je dat slim inricht, staat in het artikel over interne links.

Een veelgehoorde truc van vroeger was PageRank sculpting: interne links naar onbelangrijke pagina's zoals de privacyverklaring nofollow geven, zodat de waarde naar de belangrijke pagina's gaat. Dat werkt al lang niet meer. Google telt ook nofollow-links mee in de verdeling, alleen gaat het deel van die link nergens naartoe. Je verliest er dus waarde mee in plaats van dat je die omleidt.

Hoe belangrijk is PageRank nu nog?

Google heeft bevestigd dat PageRank nog steeds een van de signalen is die het gebruikt. Maar het is er één van vele. Of je pagina goed aansluit bij de zoekvraag, hoe bruikbaar en betrouwbaar je content is en hoe je website technisch in elkaar zit, wegen allemaal mee. Een pagina met veel links maar slechte content rankt niet vanzelf. Lees ook de uitleg over E-E-A-T voor hoe Google naar ervaring, deskundigheid en betrouwbaarheid kijkt.

Daarnaast is Google veel beter geworden in het herkennen van links die alleen bestaan om PageRank door te geven. Sinds 2016 werkt het deel van het algoritme dat onnatuurlijke links beoordeelt in realtime en vooral devaluerend: zulke links tellen gewoon niet mee. Google's spambeleid noemt het kopen van links om rankings te beïnvloeden een overtreding en vraagt betaalde links te markeren met rel="sponsored". Een link heeft daarom de meeste waarde als hij ook zonder PageRank logisch is: een relevante bron die lezers helpt.

Wat betekent dit voor je linkbuilding?

1. Kies pagina's met weinig uitgaande links. Een artikel met twee of drie links geeft per link meer door dan een overzichtspagina met tientallen.
2. Kies websites die zelf gelezen en gelinkt worden. Organisch bezoek is een goede aanwijzing dat Google een website waardeert. Op linkbouwen zie je per website vooraf de autoriteit en het geschatte organische bezoek per maand.
3. Zorg voor een link in de lopende tekst. Een contextuele link in een relevant artikel is meer waard dan een link in een lijstje of footer.
4. Link naar de juiste pagina. Stuur backlinks naar pagina's die moeten ranken, of zorg dat de waarde via interne links daar terechtkomt.
5. Werk met een plan. Het gratis linkbuilding-plan laat zien welke pagina's links nodig hebben en welke websites daarbij passen.

Veelgestelde vragen

Heeft elke pagina van een website dezelfde PageRank?

Nee. PageRank wordt per pagina berekend. De homepage heeft meestal de hoogste waarde omdat daar de meeste links op binnenkomen, maar een populair artikel kan net zo sterk of sterker zijn. Een nieuwe pagina zonder interne of externe links heeft vrijwel geen PageRank.

Verliest mijn pagina waarde als ik naar andere websites link?

De waarde van een pagina wordt bepaald door de links die binnenkomen, niet door de links die je zelf plaatst. Uitgaande links bepalen alleen hoe je de doorgegeven waarde verdeelt. Linken naar goede bronnen is normaal en kan je lezers helpen.

Hoe lang duurt het voordat een nieuwe backlink waarde doorgeeft?

Google moet de linkende pagina eerst (opnieuw) crawlen en verwerken. Bij actieve websites gaat dat binnen dagen tot weken, bij weinig bezochte websites kan het langer duren. Effect op je posities zie je meestal pas na enkele weken tot maanden.

Geeft een link via een 301-redirect nog PageRank door?

Ja. Google heeft aangegeven dat 301- en andere 30x-redirects geen PageRank verliezen. Verhuis je een pagina, zet dan altijd een 301-redirect naar de nieuwe URL, zodat de backlinks naar de oude pagina hun waarde behouden.